چگونه امر بمعروف کنیم
این نکات که از کلام امام خامنه ای گزیده شده راه گشای امر به معروف و نهی از منکر است:
1. امر به معروف زبانی در هیچ شرایطی ساقط نمیشود
2. امر به معروف لسانی فقط یک کلمه گفتن و عبور کردن است.به معنی متقاعد کردن طرف نیست. لازم هم نیست منتظر عکس العمل طرف مقابل بایستید. ممکن است توجه نکند یا حتی فحاشی کند. تکلیف همین است، یک کلمهبگو نکن و برو.
3. امر به معروف باید با یک حالت استعلا باشد. خواهش کردن در امر به معروف نیست،آقا این کار شما اشتباه است، همین
گزیده ی بیاناتی که این نکات از آن برداشت میشود در زیر آمده است:
امام خامنه ای:
يكى از عواملى كه در جامعه از بديها جلوگيرى مىكند، نهى از منكر و منكر ساختن منكر است. نگذاريم «منكر» «معروف» و «معروف» «منكر» شود.
نهى از منكر كردن، مثل اين است كه بگوييد آقا چرا اين كار را مىكنى؟ اين چه حركت بدى است كه انجام مىدهى؟ يك نفر بگويد، دو نفر بگويند، ده نفر بگويند؛ بالاخره طرف مجبور مىشود ترك كند؛ يعنى اگر بارها گفته شد، روحاً مغلوب مىگردد.
من همين امر به معروف و نهى از منكر زبانى را - ولو به شكل خيلى راحت و آرام و بدون هيچ خشونت و دعوايى - واقعاً يكى از معجزات اسلام مىدانم. مثلاً يك نفر كار خلافى مىكند، مىگويند آقا شما اين كار را نبايد مىكردى. اين مطلب را بگو و برو. مىگويد او برمىگردد دو تا فحش به من مىدهد. خيلى خوب؛ حالا دو تا فحش هم به شما بدهد؛ براى خاطر امر خدا تحمّل كنيد. اگر نفر دوم هم بگويد آقا شما بايد اين كار را نمىكردى؛ بدانيد اگر دعوا هم بكند، دعوايش كمتر از آنى است كه با نفر اوّل كرده است. نفر سوم و نفر دهم و نفر بيستم هم همينطور.
بنابراين، اگر نهى از منكر باب شد و تا نفر بيستم رسيد، شما خيال مىكنيد آن آدم ديگر آن كار را تكرار خواهد كرد؟ نهى از منكر واقعاً معجزه مىكند. فقط هم زبانى؛ يديش در اختيار حكومت است؛ يعنى اگر جايى بايد با گناهكار به صورت يدى و مجازاتى برخورد كنند، فقط دستگاههايى از حكومت هستند كه مسؤول اين كارند؛ مردم نبايد بكنند. اما زبانى چرا؛ خيلى هم اثر دارد.۱۳۷۷/۱۲/۰۴
تأثير امر و نهى زبانى اگر انجام گيرد از تأثير مشت پولادين حكومتها بيشتر است. من چند سال است كه گفتهام امر به معروف و نهى از منكر. البته عدّهاى اين كار را مىكنند؛ اما همه نمىكنند. همه تجربه نمىكنند، مىگويند آقا چرا اثر نمىكند؛ تجربه كنيد. منكرى را كه ديديد، با زبان تذكّر دهيد. اصلًا لازم هم نيست زبان گزنده باشد و يا شما براى رفع آن منكر، [لازم نیست] سخنرانى بكنيد. يككلمه بگوييد: آقا! خانم! برادر! اين منكر است. شما بگوييد، نفر دوم بگويد، نفر سوم بگويد، نفر دهم بگويد، نفر پنجاهم بگويد؛ كى مىتواند منكر را ادامه دهد؟ ۱۳۷۷/۰۲/۲۲
منتها من دو تذكر به شما جوانان عزيز در هرجاى كشور كه هستيد مىدهم. اولًا امر به معروف و نهى از منكر يك واجب است كه رودربايستى و خجالت برنمىدارد. ما گفتيم: اگر ديديد كسى مرتكب خلافى مىشود، امر كنيد به معروف و نهى كنيد از منكر. يعنى به زبان بگوييد. نگفتيم مشت و سلاح و قوت به كار ببريد. اينها لازم نيست. خداى متعال كه اين واجب را بر ما مسلمانان نازل فرموده است، خودش مىداند مصلحت چگونه است. بزرگترين حربه در مقابل گناهكار، گفتن و تكرار كردن است. اينكه يك نفر بگويد اما ده نفر ساكت بنشينند و تماشا كنند، نمىشود. اگر يكى دچار ضعف نفس بشود، يكى خجالت بكشد و يكى بترسد، اينكه نهى از منكر نخواهد شد.
گناهكار هم فقط بدحجاب نيست كه بعضى فقط به مسألهى بدحجابى چسبيدهاند. اين، يكى از گناهان است و از خيلى از گناهان كوچكتر است. خلافهاى فراوانى از طرف آدمهاى لاابالى در جامعه وجود دارد: خلافهاى سياسى، خلافهاى اقتصادى، خلاف در كسب و كار، خلاف در كار ادارى، خلافهاى فرهنگى. اينها همه خلاف است. كسى غيبت مىكند، كسى دروغ مىگويد، كسى توطئه مىكند، كسى مسخره مىكند، كسى كمكارى مىكند، كسى ناراضىتراشى مىكند، كسى مال مردم را مىدزدد، كسى آبروى مردم را بر باد مىدهد. اينها همه منكر است.
در مقابل اين منكرات، عامل
بازدارنده، نهى است؛ نهى از منكر. بگوييد: «آقا، نكن.» اين تكرار «نكن»،
براى طرف مقابل، شكننده است. اين نكته ى اول؛ كه نهى از منكر، اراده و
تصميم و قدرت و شجاعت لازم دارد، كه بحمد اللّه، در قشرهاى مردم ما و در زن
و مرد ما وجود دارد. بايد آن را به كار بگيريد. منتظر نباشيد كه دستگاهها
بيايند و كارى بكنند
تذكر دوم اين است كه مواظب باشيد كسانى از
اين واجب الهى، سوءاستفاده نكنند. حساب صاف كردنها، به خرده حسابهاى گذشته
رسيدن، پردهدرى، آبروريزى، تعرض به نواميس و عرض و مال اين و آن به
بهانهى اين واجب الهى، اينها نبايد باشد. مردم بايد هوشيار باشند.۱۳۷۱/۰۷/۲۹
نگوييد به من چه؛ او هم نمىتواند بگويد به
تو چه؛ اگر هم گفت، شما اعتنا نكنيد. بعضى خيال مىكنند تا منكرى ديده شد،
بايد با مشت به سراغش بروند! نه، ما سلاحى داريم كه از مشت كارگرتر است. آن
چيست؟ سلاح زبان. زبان از مشت خيلى كارگرتر و نافذتر و مؤثرتر است؛ مشت
كارى نمىكند.
بعضى جوانان به ما نامه مىنويسند كه اجازه بدهيد ما با
اين تظاهرات منكراتى، مقابله و مبارزه كنيم. خيلى خوب، مقابله بكنيد؛ اما
چطور؟ بريزيد، طرف مقابل را تكه پاره كنيد؟! نه، اين نيست. حرف بزنيد،
بگوييد؛ يك كلمه بيشتر هم نمىخواهد؛ لازم نيست يك سخنرانى بكنيد. كسى كه
مىبينيد خلافى را مرتكب مىشود دروغ، غيبت، تهمت، كينورزى نسبت به برادر
مؤمن، بىاعتنايى به محرّمات دين، بىاعتنايى به مقدسات، اهانت به
پذيرفتههاى ايمانى مردم، پوشش نامناسب، حركت زشت يك كلمهى آسان بيشتر
نمىخواهد؛ بگوييد اين كار شما خلاف است، نكنيد؛ لازم هم نيست كه با خشم
همراه باشد. شما بگوييد، ديگران هم بگويند، گناه در جامعه خواهد خشكيد.۱۳۷۰/۰۸/۱۵
گفتن گناه به گناهكار با زبان خوش و با لحن
مناسب و در جايى هم با زبان تند- در مواردى كه مفسدهيى به وجود نيايد-
گناه را در جامعه كم خواهد كرد و به ضعف و انزوا خواهد انداخت. چرا ما از
اين موضوع غافليم؟ همهى آحاد مردم، در محيط كسب و خانه و جمع دوستان و در
محيط درس و دانشگاه و كلًا در هرجايى كه هستند، اگر خلافى را ديدند، به
خلافكار بگويند: اين، از نظر اسلام خلاف است؛ چرا انجام مىدهى؟ گفتن همين
يككلمه مؤثر است. ۱۳۶۸/۱۰/۱۹
مدیر وبلاگ: همینطور که میبینید، امر به معروف به معنی سخنرانی و متقاعد کردن طرف مقابل نیست؛ یک کلمه بگویید آقا نکن و بروید.
دوستی میگفت امر به معروف مثل پتک میماند. با پتک اول سنگ نمیشکند اما شکستن سنگ در اثر تک تک ضربه های پتک است